علوم سیاسی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٥ - گزارش كنفرانس تورنتو كانادا

گزارش كنفرانس تورنتو كانادا



كنفرانس «مسلمانان، مسيحيان و چالش‌هاى مدرنيته»، به دعوت مركز الهيات منونايت‌هاى تورنتو (Toronto Mennonite Theological Center) و با حمايت كميته مركز منونايت‌ها )MCC( از تاريخ ٢٤ تا ٢٧ اكتبر ٢٠٠٢ (٢ تا ٥ آبان ١٣٨١)، در دانشگاه تورنتو كانادا برگزار شد.
مهمانان كنفرانس، اساتيد و محققان ايرانى توسط مؤسسه آموزشى - پژوهشى امام خمينى قدس سره بودند.
در اين كنفرانس، هر يك از دو طرف مهمان و ميزبان چهار مقاله (استاتيد دو مقاله و دانشجويان نيز دو مقاله)ارائه دادند. اساتيد ايرانى شركت كننده آقايان حسن رحيم‌پور ازغدى و حميد پارسانيا بودند. پس از ارائه هر مقاله، يكى از افراد طرف مقابل آن را نقد مى‌كرد و سپس نويسنده به پاسخ نقد مى‌پرداخت.

مقاله‌هاى ارائه شده در سمينار عبارتند از:
پس از برنامه افتتاحيه، در بعد از ظهر سه‌شنبه ٢٤ اكتبر، استاد حسن رحيم‌پورازغدى مقاله «انسانيت، عقلانيت و مدرنيته» را ارائه دادند. ايشان پاسخ اسلام به مدرنيته را «آرى و نه» بيان كردند. بيان ديدگاه‌هاى اسلامى - شيعى در مورد دنياى مدرن مورد توجه حضار قرار گرفت، به طورى كه پروفسور شينگ به عنوان ناقد پس از گفتارى كوتاه، وقت خود را براى شنيدن توضيحات بيشتر آقاى رحيم‌پور اختصاص دادند و در پايان نيز قسمتى از وقت پايانى سمينار، براى ارائه بخش باقى‌مانده مقاله ايشان، اختصاص داده شد.
مقاله دوم از آقاى يوسف دانشور به عنوان دانشجوى دوره دكترى با عنوان «پنجاه سال مواجهه روشنفكران ايرانى با مدرنيته»، بود كه خانم سوزان هاريسون، دانشجوى ميزبان، به نقد آن پرداخت.
صبح جمعه ٢٧ اكتبر، مقاله سوم را پروفسور جيمز رايمر با عنوان «راست كيشى و تحمل دينى» ارائه كرد. ايشان مسأله راست كيشى اديان و تولرانس و تسامح مورد نظر دنياى مدرن را بحث كردند. آقاى دكتر رايمر تولرانس و تسامح مدرن را سركوبگرانه و غيرقابل قبول براى اديان مى‌دانستند، و راه حل ايشان براى حل مسأله، به جاى تسامح در مذهب، تحمل و مداراى اجتماعى بود. دغدغه ايشان چگونگى جمع بين حقيقت و همزيستى بود. دكتر رايمر با تأثيرپذيرى از ديدگاه‌هاى منونايت‌ها، تحمل عملى و مدارا را به نحو مطلق توجيه كرد و اين بخش از ديدگاه ايشان مباحث جالبى را در هنگام نقد به دنبال آورد.امام رضوى، ناقد مقاله ايشان بود.
مقاله چهارم را دانشجوى دوره دكترى آقاى فيل انس با عنوان «محدوديت‌هاى مدرنيته» ارائه داد و آقاى محمد فريمانى، دانشجوى دوره دكترى، به نقد مقاله ايشان پرداخت.
پنجمين مقاله را در عصر جمعه، استاد حميد پارسانيا با عنوان «از عقلانيت ابزارى تا عقل قدسى» ارائه داد. در اين مقاله فرآيند غلبه عقلانيت ابزارى و محدوديت‌ها و كاستى‌هاى اين عقلانيت بيان شد و ساحت‌هايى از عقل كه از افق فرهنگ مدرن، افول كرده است به تفصيل بازگو گرديد. در اين مقاله به اين نكته تأكيد شد كه عقل ابزارى با از دست دادن مبادى متافيزيكى و با پشت كردن به عقل قدسى در نهايت در زير پوشش چيزى قرار گرفته است كه با عناوين مختلفى، نظير عرف، پارادايم، جامعه علمى، سنت و زيست جهان، از آن ياد مى‌شود، و چون عوامل تعيين كننده عرف، به محدوده عوامل اجتماعى و سياسى تقليل مى‌يابند، بنيان‌هاى معرفتى‌عقل ابزارى در نهايت به سازوكارهاى اقتدار اجتماعى پيوند مى‌خورد، يعنى عقلانيت و علم ابزارى تنها وسيله ابزار قدرت نيست بلكه محصول آن نيز هست. اين مقاله مورد توجه و استقبال شركت كنندگان قرار گرفت.

ناقد مقاله خانم دكتر ليدا هاردر بود كه ايشان با ستايش از ظرفيت‌هاى عقلى اسلام شيعى به فقدان مباحث عقلى در آثار مكتوب منونايت‌ها اشاره كرد.

مقاله ششم تحت عنوان «مدرنيته و كانتكستوآليسم» را دكتر موسوى ارائه كرد و آقاى رُى هنج به نقد آن پرداخت.

در صبح شنبه ٢٦ اكتبر، مقاله هفتم را پروفسور شينگ با عنوان «فرهنگ پلوراليستى و حقيقت» ارائه كرد و استاد رحيم‌پور به نقد آن پرداخت.
مقاله هشتم از دكتر جان هور با عنوان «گونه‌شناسى پاسخ‌ها به مسأله فلسفى شر در سنت‌هاى اسلامى و مسيحى» بود. اين مقاله را استاد پارسانيا نقد كرد.

در حاشيه سمينار، يك نشست عمومى در محل دانشگاه و دو ديدار در كليساى محل منونايت‌ها و مركز اسلامى اميرالمؤمنين‌عليه السلام در تورنتو برگزار شد. استاد رحيم پور در دانشگاه درباره «صلح» و استاد پارسانيا در كليساى محلى با عنوان «زيبايى، عشق و صلح» سخنرانى كردند.

ديدار از زندگى آميش‌ها بخش ديگرى از برنامه‌هاى سمينار بود. آميش‌ها گروهى از منونايت‌ها هستند كه از تكنولوژى استفاده نمى‌كنند و به لحاظ عملى در قبال تحولات دنياى مدرن در طى چهار صد سال اخير، مقاومت ورزيده‌اند.
حضور شركت كنندگان ايرانى و مقالات آنان تأثير خوبى در معرفى ديدگاه‌هاى اسلامى - شيعى، براى محيط آكادميك و علمى دانشگاه تورنتو داشت. در پايان سمينار، اساتيد ميزبان با استفاده از تجربه به دست آمده، ارتقاى مراودات علمى حوزه علميه قم با دانشگاه‌هاى كانادا را از سطح دانشجويان به اساتيد، از طريق استفاده از فرصت‌هاى مطالعاتى متقابل و مانند آن، پيشنهاد كردند.
مجموعه مباحث و گفت و گوهاى سمينار به دو زبان فارسى و انگليسى منتشر خواهد شد.
استاد پارسانيا در آذرماه ١٣٨١، در مؤسسه آموزش عالى باقرالعلوم‌عليه السلام گزارشى از اين سفر علمى را ارائه كردند كه خوانندگان براى مطالعه بيشتر مى‌توانند به بخش پژوهش مؤسسه مراجعه كنند.